Debaty sejmoweI Kadencja

Interpelacja w sprawie częstych przypadków działania na szkodę obywateli przez władze gminne podczas realizacji inwestycji komunalnych, na przykładzie budowy kanalizacji i wodociągów

   Szanowny Panie! Z sygnałów, jakie otrzymują do biur poselskich posłowie, wynika, że przy okazji inwestycji związanych z kanalizacją i wodociągami władze gmin dokonują licznych nadużyć. W gminie Niepołomice, gdzie od wielu lat burmistrzem jest były poseł Unii Wolności, od lat systematycznie każda inwestycja związana z kanalizacją wiąże się z tym samym nadużyciem polegającym na tym, że burmistrz swoim zarządzeniem lub uchwałą gminy nakłada na mieszkańców obowiązek wielu tysięcy złotych na poczet kanalizacji lub wodociągów.    Już w 1993 r. nałożył na mieszkańców obowiązek wpłacenia po 3,5 mln starych złotych (plus karne odsetki za niewpłacenie w terminie). Pieniądze miały być przeznaczone na kanalizację ul. Kościuszki i 3 Maja w Niepołomicach. Do dziś kanalizacji nie wykonano, a pieniądze nie wiadomo gdzie się podziały. Prokuratura, która została o tym fakcie powiadomiona przez byłych posłów, odpowiedziała im, że nie popełniono przestępstwa, ponieważ kanalizacja może jeszcze być pobudowana. Minęło 13 lat. W ostatnich latach ten sam burmistrz swoim zarządzeniem nałożył na mieszkańców terenów podmiejskich obowiązek wpłaty kilku tysięcy złotych na podobną inwestycję, a gdy wojewoda zarządzeniem nadzorczym uchylił to zarządzenie, burmistrz w lokalnej prasie poinformował mieszkańców, że wojewoda żąda od niego realizacji tej inwestycji, zaś jego wrogowie polityczni przeszkadzają w jej wykonaniu. Mieszkańca Niepołomic, który innym mieszkańcom pokazał kserokopię zarządzenia nadzorczego wojewody, burmistrz polecił przesłuchać policji, żeby go nastraszyć.    W gminie Wiśniowa k. Myślenic mieszkańcy wsi Lipnik zawiązali społeczny komitet budowy wodociągu, w tym celu dobrowolnie zebrali kwotę ok. 500 tys. zł. Wójt zabrał te pieniądze kasjerowi komitetu, jednoosobowo sporządził uchwałę komitetu rzekomo przekazującą mu pieniądze i dokumentację inwestycji. Dzisiaj wodociąg jest budową nielegalną. Wójt, przy pomocy prokuratury, policji i sądów, karami, przeszukaniami oraz szykanami zmusza mieszkańców do podpisania z gminą umów na dostawę wody z wodociągu, którego nigdy nie oddano do użytku. Inwestycja ta jest do dziś nierozliczona. Wójt nie rozliczył się z bezprawnie zabranych mieszkańcom pieniędzy. Prokuratura kradzieży pieniędzy mieszkańców nie uznaje za przestępstwo, a za przestępców uznaje mieszkańców, którzy nie chcą z gminą podpisać umowy.    W gminie Czarny Dunajec władze gminy miały mniej szczęścia, bo przy okazji budowy kanalizacji dopuścili się tylu fałszerstw, mataczeń i bezprawności, że wójt (były poseł PSL) i jego zastępca zostali skazani. Doszło do tego zaś nie na skutek nadzwyczajnej sprawności prokuratury, lecz na skutek uporu jednej radnej w gminie, która, walcząc przez lata, udowodniła w prokuraturze, że władzę w gminie sprawują przestępcy. Tej odważnej radnej grożono podpaleniem zabudowań.    Nie wszyscy mieszkańcy znają swoje prawa i skargi, czasem złożone po terminie (bez opłaty skarbowej) lub pod innym pozorem, są odrzucane. Nieliczni, którzy w praktyce poznają działanie prawa, wygrywają odszkodowania płacone z kasy gminnej, a więc przez wszystkich podatników. Chcąc udowodnić swoje racje, mieszkańcy muszą rozbić układy łączące władze gmin, powiatu, komendy Policji, prokuratury, sądu, nadzoru budowlanego i innych urzędów lokalnych. Zwykłym ludziom bardzo trudno wygrać z taką swoistą mafią, a organa państwa i urzędy, które mają stać na straży prawa, nie wykonują swoich zadań.    Niektóre władze gmin zaczynają ostatnio stosować bardziej wyrafinowane oszustwa, na przykład w gminie Zabrodzie, powiat Wyszków, wójt w piśmie do mieszkańców wsi Mostówka powołuje się na jakieś ˝ustalenia rady˝ i uprzejmie prosi o sfinansowanie budowy wodociągu i kanalizacji, jednocześnie podając konto, na które należy wpłacać pieniądze. Wójt informuje, że wpłacone przez mieszkańców pieniądze będą przeznaczone na zupełnie inne cele. Pod postacią ˝uprzejmej prośby˝ nałożony jest na mieszkańców obowiązek wpłaty. Dopiero z pokwitowań wpłaty mieszkańcy dowiadują się, że nie wpłacili na kanalizację, lecz przekazali darowiznę na rzecz gminy.    Kanalizacja i wodociągi są inwestycjami, które w wielu gminach są potrzebne, jednak determinacja, jaką przejawiają w większości władze gminne w jak najszybszym sfinalizowaniu tych inwestycji, realizowanych często z naruszeniem prawa, pozwalają przypuszczać, że upór i szybkość wynikają z pokus korupcyjnych. Mimo iż prawo przewiduje odpowiedzialność urzędników, nikt nie pociąga ich do tej odpowiedzialności. Wojewodowie nie wykazują w tym zakresie żadnej inicjatywy, sądy administracyjne odrzucają skargi pod byle pretekstem, policja i prokuratura, zamiast przejawiać inicjatywę w wszczynanych na żądanie mieszkańców postępowaniach, oczekuje, iż pokrzywdzeni sami dostarczą dowody. Poruszane w interpelacji sprawy dotyczą wielu gmin w Polsce, sprawa wymaga więc zainteresowania ze strony pana premiera.    Z uwagi na powyższe uprzejmie proszę pana premiera o wyjaśnienie mi przyczyn tolerowania przez państwo naruszeń prawa w przypadkach przedstawionych w interpelacji oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. Ilu urzędników poniosło w ubiegłym roku finansową odpowiedzialność za swoje błędne i szkodliwe decyzje?    2. Jakie rząd zamierza podjąć działania, aby przywrócić praworządne działanie władz gminnych?    3. Dlaczego gminy utrudniają mieszkańcom dostęp do dokumentacji realizowanych przez siebie inwestycji gminnych?    4. Czy rząd dysponuje informacjami na temat skali nadużyć władz gminnych wobec obywateli?    5. Czy przewidywane zmiany Prawa budowlanego, mające uprościć procesy decyzyjne i przyśpieszyć wydanie pozwoleń na budowę, nie rozzuchwalą jeszcze bardziej nieuczciwych urzędników i nie uniemożliwią mieszkańcom obrony słusznych interesów?    Poseł Mateusz Piskorski    Warszawa, dnia 3 marca 2006 r.