Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie ujednolicenia stawek wpisu od pozwu o separację i rozwód

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Zbigniewa Wawaka w przedmiocie wpisu od pozwu o separację SPS-0202-4924/00 wyjaśniam, co następuje:    W interpelacji podniesiono, że w sprawie o separację wpis od pozwu wynosi 500 zł, a w sprawach o rozwód od pozwu pobiera się wpis tymczasowy w granicach od 30 zł do 600 zł.    Samo porównanie przepisów sugeruje, że opłaty w sprawie o separację są wyższe niż w sprawie o rozwód. Praktycznie jednak realna wysokość wpisów sądowych w sprawach o separację okazuje się niższa niż sprawa o rozwód. Przede wszystkim bowiem w sprawie o rozwód, poza wpisem ustalonym przy wytoczeniu procesu (w granicach od 30 do 600 zł) w wyroku sąd określa wpis ostateczny. Górnego pułapu tego wpisu nie określa ani ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (DzU nr 24, poz. 110 z późn. zm.), ani rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (DzU nr 154, poz. 753 z późn. zm.). Jedynie art. 31 ust. 2 powołanej ustawy przewiduje jako kryteria brane pod uwagę przy określaniu wpisu ostatecznego stan majątkowy strony obciążonej kosztami oraz rodzaj sprawy i stopień jej zawiłości. Przytoczone kryteria nie są ostre, a praktyka wskazuje, że niejednokrotnie w bardziej skomplikowanych sprawach o rozwód (gdy spór między stronami dotyczy np. winy w powstaniu rozkładu pożycia małżeńskiego), gdy strony są osobami zamożnymi, wpis ostateczny jest ustalony na wiele tysięcy zł.    Zupełnie inaczej przedstawia się kwestia opłat w sprawach o separację. Od pozwu w takiej sprawie pobiera się wpis stały w kwocie 500 zł i za przeprowadzenie procesu przez sąd I instancji żadna ze stron nie może być obciążona dalszymi kosztami sądowymi nawet w wypadku, gdy postępowanie było skomplikowane i długotrwałe, a stan majątkowy stron pozwalałby im na pokrycie kwoty wyższej niż 500 zł.    Gdyby zaś obie strony wnosiły zgodnie o orzeczenie separacji, to wpis wynosiłby jedynie 100 zł (§ 211 powołanego rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1966 r.).    Przy określaniu wysokości wpisu od pozwu w sprawie o separację brano pod uwagę to, że wpis ten powinien być niższy niż w sprawie o rozwód m.in. dlatego, że w wyniku orzeczenia separacji związek małżeński nie ulega rozwiązaniu. Zakres zatem materii objętej sprawą o separację jest węższy od zakresu materii objętej sprawą o rozwód.    Reasumując, należy uznać, że koszty sądowe w sprawie o separację są prawie zawsze niższe od kosztów sądowych, które strona musi uiścić w procesie o rozwód.    Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadzi badania kontrolujące kształtowanie się opłat sądowych w sprawach o separację i sprawach o rozwód obejmujące skalę jednego roku. Jeżeli okaże się, że wysokość opłat sądowych w sprawach o separację mimo wszystko jest zbyt duża wobec oczekiwań społecznych, zostanie rozważone jej obniżenie.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Janusz Niedziela    Warszawa, dnia 16 maja 2001 r.