Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie stosowania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa

   Odpowiadając na interpelację posła Jerzego Feliksa Budnika z dnia 3 sierpnia 2005 r. w sprawie stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), do opłat, o których mowa w art. 98a ust. 1, art. 107 i art. 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami; art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 40 ustawy o drogach publicznych, przesłaną przy piśmie z dnia 9 sierpnia 2005 r. znak: SPS-0202-10592/05, uprzejmie przedstawiam, co następuje:    Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa stosownie do art. 2 § 1 pkt 1 stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Organem takim jest, w świetle art. 13 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, m.in. wójt, burmistrz albo prezydent miasta.    Ponadto, stosownie do art. 2 § 2 tej ustawy, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III Ordynacji podatkowej stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalania lub określania uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy.    Z zakresu przedmiotowego ustawy Ordynacja podatkowa przepis art. 2 § 4 wyłącza świadczenia pieniężne wynikające ze stosunków cywilnoprawnych oraz opłaty za usługi, do których stosuje się przepisy o cenach.    Mając na uwadze powyższe, odnosząc się do pytań posła J.F. Budnika (pytania: 2., 3. i 4.), uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Ad 2    Stosownie do treści art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.), jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy.    Na mocy art. 37 ust. 6 powołanej ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta ustala opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4, w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z akt notarialnego, o którym mowa w art. 37 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.    W związku z powyższym opłaty, o których mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mieszczą się w zakresie przedmiotowym art. 2 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Oznacza to, że w odniesieniu do opłat ustalanych i pobieranych przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, na mocy art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mają zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.    Ad 3 i 4    Zgodnie z art. 40 ust. 3 i ust. 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086, z późn. zm.) za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Opłatę tę nalicza i pobiera, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Termin uiszczenia tej opłaty wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca jej wysokość stała się ostateczna.    Na mocy art. 40a ustawy o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2004 r.), wpływy uzyskane z tytułu ww. opłat stanowiły przychody środków specjalnych odpowiednich zarządów dróg, przeznaczonych na budowę, przebudowę, remont, utrzymanie i ochronę dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych. A zatem, wpływy uzyskane z tytułu powyższych opłat nie stanowiły dochodów budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, lecz stanowiły dochody środków specjalnych właściwych zarządów dróg. Z tych względów do należności tych nie miały zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.    Stosownie do art. 40a ustawy o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2005 r.), opłaty za zajęcie pasa drogowego są przekazywane odpowiednio do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Należności te są naliczane i pobierane w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwego zarządcę drogi (wójta, burmistrza, prezydenta miasta lub zarząd powiatu lub województwa).    Jak wynika z treści art. 40a ust. 3 powołanej ustawy, środki z opłat za zajęcie pasa drogowego gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym GDDKiA, o którym mowa w art. 40a ust. 1, są przekazywane na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego, z przeznaczeniem na budowę, przebudowę, remont, utrzymanie i ochronę dróg krajowych, drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych oraz na zakup urządzeń do ważenia pojazdów. A zatem dochody uzyskane przez KFD z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego mają charakter celowy (wydatkowane, na cele określone w ustawie). Dochody te nie stanowią dochodów budżetu państwa, a więc opłaty te nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym art. 2 § 1 pkt 1 oraz art. 2 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Do przedmiotowych należności nie mają zatem zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.    Odnosząc się natomiast do kwestii opłat za zajęcie pasa drogowego, przekazywanych do budżetów jednostek samorządu terytorialnego (w przypadku gdy zarządcą drogi jest jednostka samorządu terytorialnego), należy zauważyć, że z treści art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.) wynika, że egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Oznacza to, że w przypadku stosowania do danej należności przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w ustawie regulującej tę należność nie zamieszcza się uregulowań w zakresie egzekwowania tych należności na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uregulowania takie są wówczas zbędne. Art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych zawiera takie uregulowanie. Stosownie do tego przepisu, nieuiszczone w terminie m.in. opłaty za zajęcie pasa drogowego podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodatkowo na mocy art. 40d ust. 1 tej ustawy, w przypadku nieterminowego uiszczenia opłat za zajęcie pasa drogowego pobiera się odsetki ustawowe. Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że do opłat za zajęcie pasa drogowego (przekazywanych do budżetów jednostek samorządu terytorialnego) nie będą miały zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.    Reasumując, w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2005 r. do opłat za zajęcie pasa drogowego, naliczanych i pobieranych w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwego zarządcę drogi (wójta, burmistrza, prezydenta miasta lub zarząd powiatu lub województwa), nie mają zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.    Jednocześnie mając na uwadze konieczność przeprowadzenia pogłębionej analizy prawnej problemu dotyczącego stosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa do opłat, o których mowa w art. 98a ust. 1, art. 107 i art. 145 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.), uprzejmie informuję, że odpowiedź na pytanie 1. interpelacji zostanie udzielona w terminie późniejszym.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jarosław Neneman    Warszawa, dnia 30 sierpnia 2005 r.