Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie realizacji obowiązku weryfikacji oświadczeń majątkowych przez urzędy skarbowe

   W odpowiedzi na pismo Pana Marszałka z dnia 29 czerwca 2005 r. nr SPS-0202-10343/05, przekazujące interpelację Pana Posła Zbigniewa Nowaka z dnia 17 czerwca 2005 r. w sprawie realizacji obowiązku weryfikacji oświadczeń o stanie majątkowym przez urzędy skarbowe, uprzejmie informuję:    Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, z późn. zm.), kolejne oświadczenia majątkowe osób pełniących wymienione w powołanych ustawach funkcje w poszczególnych szczeblach samorządu terytorialnego są składane co roku za rok poprzedni do dnia 30 kwietnia. Natomiast przepisy tych ustaw nie precyzują terminu, do kiedy kopie tych oświadczeń winny być przekazanie do właściwego urzędu skarbowego dla osoby składającej oświadczenie majątkowe, zaś termin graniczny sporządzenia analizy tych oświadczeń w urzędach skarbowych został określony na dzień 30 października. Wobec faktu, iż ostateczny termin weryfikacji jeszcze nie upłynął, aktualnie nie dysponujemy danymi dotyczącymi analiz oświadczeń o stanie majątkowym złożonych w roku bieżącym.    Zauważam ponadto, iż w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z późn. zm.), jak również w ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. (t.j.: Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206, z późn. zm.), w przepisach - odpowiednio art. 87 § 8 i art. 49a ust. 6 - nie określono terminu, w jakim należy przekazać jeden egzemplarz oświadczenia o stanie majątkowym do urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania sędziego czy prokuratora, a także brak jest terminu końcowego do wykonania analizy przez ten urząd. Oznaczone w przepisach art. 87 § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, także art. 49a ust. 3, terminy odnoszą się do Krajowej Rady Sądownictwa i Prokuratora Generalnego.    Z posiadanych przez Ministerstwo Finansów danych przekazanych przez izby skarbowe w zakresie przeprowadzonej w 2004 r. (dane z 14 województw) oraz 2003 r. (dane z kolejnych 2 izb skarbowych) analizy oświadczeń majątkowych składanych przez samorządowców, sędziów i prokuratorów wynika, iż:    1) w województwie dolnośląskim w 2004 r. zweryfikowano 9 406 oświadczenia o stanie majątkowym, które dotyczyły: 3 259 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 664 sędziów, asesorów i referendarzy, 347 prokuratorów, 185 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 4 951 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 2 226 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 1 910 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    2) w województwie kujawsko-pomorskim w 2003 r. zweryfikowano 6 472 oświadczenia o stanie majątkowym, które dotyczyły: 2 607 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 116 sędziów, asesorów i referendarzy, 65 prokuratorów, 169 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 3 515 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 2 428 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 2 357 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    3) w województwie lubelskim w 2004 r. zweryfikowano 8 988 oświadczenia o stanie majątkowym, które dotyczyły: 3 634 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 258 sędziów, asesorów i referendarzy, 181 prokuratorów, 256 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 4 659 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 2 678 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 2 678 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    4) w województwie lubuskim: w 2004 r. zweryfikowano 4 083 oświadczenia o stanie majątkowym, które dotyczyły: 1 543 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 264 sędziów, asesorów i referendarzy, 205 prokuratorów, 83 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 1 988 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 2 420 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 2 420 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    5) w województwie łódzkim w 2004 r. zweryfikowano 8 597 oświadczeń o stanie majątkowym, które dotyczyły: 3 079 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 513 sędziów, asesorów i referendarzy, 262 prokuratorów, 179 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 4 564 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 3 033 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 2 520 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    6) w województwie małopolskim w 2004 r. zweryfikowano 10 035 oświadczeń o stanie majątkowym, które dotyczyły: 3 220 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 673 sędziów, prokuratorów, asesorów i referendarzy, 193 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 5 949 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 1 894 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 1 698 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    7) w województwie mazowieckim w 2004 r. zweryfikowano 17 325 oświadczeń o stanie majątkowym, które dotyczyły: 5 537 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 939 sędziów, asesorów i referendarzy, 185 prokuratorów, 460 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 9 080 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 4 886 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 4 163 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej, w 1 przypadku wszczęto postępowanie karne skarbowe;    8) w województwie opolskim w 2004 r. zweryfikowano 3 883 oświadczenia o stanie majątkowym, które dotyczyły: 1 319 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 228 sędziów, asesorów i referendarzy, 108 prokuratorów, 114 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 2 114 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 2 128 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 1 966 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    9) w województwie podkarpackim w 2004 r. zweryfikowano 7 851 oświadczeń o stanie majątkowym, które dotyczyły: 2 598 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 473 sędziów, asesorów i referendarzy, 219 prokuratorów, 231 wójtów, burmistrzów, prezydentów, starostów oraz przewodniczących rad miast, gmin i powiatów, 4 330 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 2 861 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 2 169 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    10) w województwie podlaskim w 2004 r. zweryfikowano 5 296 oświadczeń o stanie majątkowym, które dotyczyły: 2 044 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 339 sędziów, asesorów i referendarzy, 180 prokuratorów, 137 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 2 596 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 2 155 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 2 155 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    11) w województwie pomorskim w 2004 r. zweryfikowano 6 888 oświadczenia o stanie majątkowym, które dotyczyły: 2 091 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 623 sędziów, asesorów i referendarzy, 342 prokuratorów, 188 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 3 644 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 1 489 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 1 489 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    12) w województwie śląskim w 2003 roku zweryfikowano 10 462 oświadczenia o stanie majątkowym, które dotyczyły: 3 100 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 483 sędziów, asesorów i referendarzy, 218 prokuratorów, 181 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 6 480 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 1 443 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 658 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    13) w województwie świętokrzyskim w 2004 r. zweryfikowano 5 129 oświadczeń o stanie majątkowym, które dotyczyły: 1 759 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 316 sędziów, asesorów i referendarzy, 192 prokuratorów, 102 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 2 760 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 1 170 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 1 170 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    14) w województwie warmińsko-mazurskim w 2004 roku zweryfikowano 5 805 oświadczeń o stanie majątkowym, które dotyczyły: 2 119 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 332 sędziów, asesorów i referendarzy, 200 prokuratorów, 143 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 3 011 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 1 290 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 1 177 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    15) w województwie wielkopolskim w 2004 roku zweryfikowano 11 503 oświadczeń o stanie majątkowym, które dotyczyły: 4 319 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 744 sędziów, asesorów i referendarzy, 423 prokuratorów, 271 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 5 746 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 2 265 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 2 042 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej;    16) w województwie zachodnio-pomorskim w 2004 roku zweryfikowano 5 091 oświadczeń o stanie majątkowym, które dotyczyły: 2 155 radnych we wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, 20 sędziów, prokuratorów, asesorów i referendarzy, 177 wójtów, burmistrzów i prezydentów, 2 739 pozostałych osób objętych obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych, pełniących pozostałe funkcje w samorządzie terytorialnym. W 2 383 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości, w przypadku 1 432 oświadczeń zgłoszono fakt rozbieżności organowi przyjmującemu oryginał oświadczenia, nie wystąpiły przypadki wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub zasygnalizowania naruszenia ustawy antykorupcyjnej.    Z analizy przekazanych informacji wynika, iż niejednokrotnie urzędy skarbowe sygnalizowały, że zdecydowana większość stwierdzonych nieprawidłowości zawierała błędy formalne, wynikające głównie z niezrozumienia objaśnień do poszczególnych punktów oświadczeń. Nieprawidłowości te były usuwane w urzędach skarbowych w ramach czynności sprawdzających. Wobec tego faktu, istotna jest współpraca urzędów skarbowych z organami przekazującymi oświadczenia majątkowe do organów podatkowych w celu usunięcia braków formalnych w składanych oświadczeniach.    W celu zapewnienia skutecznej realizacji obowiązku analizy oświadczeń o stanie majątkowym radnych i pracowników samorządowych Minister Finansów pismem z dnia 28 grudnia 2004 r. nr OS-1-OPR-52/RN/2004 zwrócił się do wszystkich dyrektorów izb skarbowych o przekazanie naczelnikom urzędów skarbowych wskazówek pomocnych przy wykonywaniu nałożonych na urzędy skarbowe zadań.    Za niezbędne uznano wystąpienie do wojewodów, marszałków województw, przewodniczących sejmików województw, przewodniczących rad powiatów i gmin, starostów i wójtów o przekazywanie dyrektorom izb skarbowych list osób zobowiązanych przepisami ww. ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym i wojewódzkim do składania oświadczeń o stanie majątkowym oraz do aktualizowania tych danych niezwłocznie po wygaśnięciu mandatu i dokonaniu wyboru radnego lub innego pracownika zobowiązanego do składania oświadczeń, co pozwoli na szybszą weryfikację.    Z uwagi na brak ustawowego terminu przekazywania oświadczeń do organów podatkowych naczelnicy urzędów skarbowych w okresie do końca czerwca danego roku zostali zobowiązani do występowania do organów samorządu terytorialnego o przekazanie wyjaśnień w kwestii nienadesłania oświadczeń wskazanych osób do analizy przez organ podatkowy.    W związku z faktem, iż przepisy ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym i wojewódzkim nie określają uprawnień urzędów skarbowych do wezwania osób składających oświadczenia w celu skorygowania błędów formalnych, jak również innych wad (dochód brutto, netto), wyjaśnienia takie powinny być składane organom samorządu terytorialnego i przesyłane w formie pisemnej urzędom skarbowym.    W przypadku zmiany miejsca zamieszkania przez osobę składającą oświadczenie o stanie majątkowym właściwym miejscowo urzędem skarbowym do przeprowadzenia analizy tego oświadczenia jest urząd skarbowy właściwy według aktualnego miejsca zamieszkania podatnika. W szczególnych przypadkach zastosowanie znajdują analogiczne reguły do przewidzianych w przepisach art. 17-18b ustawy Ordynacja podatkowa.    Jeżeli miały miejsce przypadki opóźnień związanych z analizą oświadczeń, naczelnicy urzędów skarbowych zostali zobligowani w terminie po 31 października do niezwłocznego poinformowania organów samorządu terytorialnego o przyczynach nieprzekazania wymienionych jednostkowo analiz.    Naczelnicy urzędów skarbowych nie później niż do 30 listopada danego roku mają informować dyrektorów izb skarbowych o stanie realizacji obowiązku analizy oświadczeń o stanie majątkowym radnych oraz pracowników samorządowych.    W przypadku powstawania problemów z wymianą informacji pomiędzy organami samorządu terytorialnego a organami podatkowymi w kwestii analizowanych oświadczeń, naczelnicy urzędów skarbowych zostali zobligowani zwracać się w tej sprawie do dyrektorów izb skarbowych. W innych zaś sytuacjach, tj. gdy istnieją podejrzenia, że osoba składająca oświadczenie majątkowe podała w nim nieprawdę lub zataiła prawdę, niezbędne jest wystąpienie do dyrektora urzędu kontroli skarbowej.    Podsekretarz stanu    Jarosław Neneman    Warszawa, dnia 20 lipca 2005 r.